Wyjątkowy miecz z epoki brązu. Pierwsze wnioski i niespodzianki ze specjalistycznych badań
18 lutego 2026, 10:58Przed niemal trzema laty w Nördlingen w Bawarii dokonano sensacyjnego znaleziska – archeolodzy odkryli świetnie zachowany miecz sprzed 3400 lat. Niedawno wyjątkowy zabytek trafił do Berlina, gdzie specjaliści z Centrum Helmholtza przeprowadzili jego badania za pomocą nowoczesnych nieniszczących metod. Trójwymiarowa tomografia komputerowa, dyfrakcja promieniowania rentgenowskiego i rentgenowska spektroskopia fluorescencyjna dały odpowiedź na pytanie, w jaki sposób powstał miecz, jak połączono rękojeść i ostrze oraz jak wykonano rzadkie i dobrze zachowane zdobienia.
Aparat śledzi pamięć
31 stycznia 2008, 17:30Japońscy naukowcy umieścili w mózgu myszy niewielki aparat. Chcieli obejrzeć, w jaki sposób tworzą się ślady pamięciowe (Journal of Neuroscience Methods).
Kepler-78b ma trzy cechy podobne do Ziemi
31 października 2013, 12:15Kepler-78b to pierwsza pozasłoneczna planeta, która ma podobną masę, skład i rozmiar do Ziemi. Dotychczas wiedzieliśmy o istnieniu planet, które dzieliły z Ziemią jedną z cech
Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa
3 kwietnia 2026, 09:18Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.
Żaba pogromczyni dinozaurów
19 lutego 2008, 13:31Brytyjczycy i Amerykanie znaleźli na Madagaskarze skamieniałą żabę sprzed 70 mln lat. Nadali jej przydomek Belzeżaba, ponieważ płaz z piekła rodem żywił się najprawdopodobniej młodymi dinozaurów.
Odnaleziono japoński supernowoczesny okręt podwodny
4 grudnia 2013, 11:24Naukowcy z University of Hawaii odkryli u wybrzeży wyspy Oahu wielki japoński okręt podwodny z czasów drugiej wojny światowej. Supernowoczesna jednostka I-400 została zatopiona w 1946 roku przez Amerykanów, którzy obawiali się, że zastosowane w niej technologie wpadną w ręce Rosjan
Podczas prac archeologicznych z latryny wyłonił się... świetnie zachowany średniowieczny notatnik
1 czerwca 2026, 09:35W trakcie prac ziemnych poprzedzających budowę nowej siedziby władz miejskich w Paderborn natrafiono na wyjątkowo dobrze zachowany notatnik z XIII lub XIV wieku. Znalezisko wydobyto ze średniowiecznej latryny i właśnie temu miejscu zawdzięcza ono dobry stan zachowania. Wilgotne, pozbawione dostępu powietrza środowisko było idealnym konserwatorem materii organicznej. Przez 700–800 lat chroniło drewno, wosk i skórę przed rozkładem.
I nastała ciemność
13 marca 2008, 15:49Niewykluczone, że ciemne wieki, jak zwykło się nazywać średniowiecze, wcale nie były ciemne tylko w przenośni. Naukowcy sądzą, że w VI wieku naszej ery nastąpił potężny wybuch wulkanu, który spowodował globalne ochłodzenie. To z kolei doprowadziło do wielkiego głodu, konfliktu kulturowego i szeregu innych nieszczęść.
Udało się powstrzymać rzadki nowotwór u myszy
27 grudnia 2013, 18:29Uczeni z UT Southwestern Medical Center dowiedli, że rzadki śmiertelny nowotwór może zostać całkowicie wyleczony poprzez zwykłe zahamowanie działania proteiny związanej z jego wzrostem. Z artykułu opublikowanego w Cell Reports dowiadujemy się, że wystarczy powstrzymać działanie BRD4 by doprowadzić do śmierci komórek mysiego modelu złośliwego nowotworu osłonek nerwów obwodowych (MPNST)
Na Słowacji odkryto rzymski fort z czasów wojen markomańskich
22 lipca 2026, 11:57W miejscowości Šurany na południowym zachodzie Słowacji archeolodzy natrafili na pozostałości rzymskiego fortu, datowanego na drugą połowę II wieku, najprawdopodobniej na okres wojen markomańskich, toczonych w latach 166–180. Odkrycia dokonano w trakcie prac poprzedzających budowę parku przemysłowego Šurany Industrial Park, a prowadzonych przez Instytut Archeologiczny Słowackiej Akademii Nauk pod kierunkiem Mateja Ruttkaya. Badania, rozpoczęte w marcu 2025 roku, objęły dotąd ponad 150 hektarów terenu.
